Kitajgorod

Dit is de wijk achter het Rode Plein. Hier woonde vroeger de handelslieden met geld. De wijk ligt aan het Rode Plein, ten noordoosten van het Kremlin en ten noorden van de rivier de Moskva.

In de zestiende eeuw kreeg dit stadsdeel een eigen muur met vestingtorens en schietgaten. Hier dankt de wijk ook zijn naam aan, want Kitajgorod betekent vestingstad, gorod betekent vesting. Tussen de vestingmuren bevond zich een dicht net van straatjes en steegjes, waaraan winkels en werkplaatsen lagen. In de 17e eeuw waren er 72 galerijen met ongeveer 700 winkeltjes.

In de 19de en begin 20e eeuw ontwikkelde de stadswijk zich tot het handelscentrum van Moskou met grote warenhuizen (o.a. GOEM), handelskantoren, pakhuizen, banken en verzekeringsmaatschappijen.

Moderne gebouwen hebben intussen hele rijen huizen vervangen, zoals de bouwvallige wijk aan de Moskva, waar het hotel 'Rossija' stond, dit is recentelijk afgebroken, hier zullen diverse andere hotels verreizen. Alle waardevolle gebouwen van Kitajgorod werden echter zorgvuldig gerestaureerd en staan onder monumentenzorg.

Een rondgang door de wijk Kitajgorod begint u het beste daar waar de 25 oktoberstraat uitkomt op het Rode Plein. De straat van de 25e oktober, de vroegere Nikolskaja Oelitsa, herinnert aan het begin van de grote socialistische oktoberrevolutie (volgens de nieuwe kalender op 7 november). Tegenover het Historisch museum staat het gebouw van de vroegere gouvernementsbureaus uit 1740. Op de binnenplaats vindt u de oude munt uit 1697. Hier zat in 1775 Jemeljan Poegatsjov, de leider van de grootste volksopstand in de Russische geschiedenis in een kerker voordat hij werd terechtgesteld. Poegatsjov wilde met behulp van de Oeralkozakken en de Russische lijfeigenen een boerenstaat onder leiding van een boerentsaar oprichten.

Op de binnenplaats van het huis nr. 7 vindt u overblijfselen van het Saikonospasskijklooster, dat werd gebouwd in 1600 tijdens Peter de Grote werd vergroot. In 1687 opende het klooster de eerste hogere onderwijsinstelling, de Slavisch-Grieks Latijnse Academie. Hier studeerde Lomonossov, de oprichter van de Moskouse universiteit. De kloosterkathedraal (begin 17e eeuw) herinnert nog aan de belangrijkheid van het klooster van toen.

In het huis nr. 15 van 1814 bevond zich de synodale drukkerij, tegenwoordig is hier het historisch archief ondergebracht. Op de binnenplaats zijn twee stenen gebouwen uit de 17e eeuw, die tot de keizerlijke hofdrukkerij (Petsjatnuj Dvor) behoorden. Op die plaats stond de drukkerij waar Ivan Fjodorov in 1564 het eerste boek in Rusland drukte, genaamd De geschiedenis der apostelen'. Een exemplaar van de eerste uitgave bevindt zich in het Historisch museum. Het standbeeld van Fjodorov, wat gemaakt is door de beeldhouwer S. Volnoechin (1909), vindt u aan het eind van de 25 oktoberstraat. In 1703 verscheen in de keizerlijke hofdrukkerij de eerste Russische krant 'Vedomosti'.

In het belendende pand op nr. 17 is het restaurant Slavjanskij Basar (slavische bazaar) gevestigd. Dit restaurant is beroemd om zijn Russische keuken. In dit restaurant besloten de toneelspelers Stanislavskij en Nemirovitsj-Dantsjenko op een zomeravond in 1898 het theater van Moskouse kunstenaars op te richten. Dit theater heeft een essentiële invloed zou gehad op de hele Europese theaterwereld.

De straat Koebusjevskij Projesd verbindt de 25 oktoberstraat met de Koejbusjevstraat. Onderweg komt u langs de kloosterkathedraal van de Verschijning van Christus (Sobor Bogojavlenskovo Monasturja), een barok gebouw uit de 17e eeuw. De Koejbusjevstraat draagt zijn naam sinds 1935, het sterfjaar van de politicus Valerian Koejbusjev, die een wezenlijke bijdrage leverde aan de sovjetrussische planeconomie. Vroeger heette de belangrijkste winkelstraat van Kitajgorod Oelitsa Ilinka, genoemd naar de bijbelse profeet Eli. Het was de schitterende paradestraat van de wijk; hierlangs kwam men ook op weg naar het schavot op het Rode Plein. In de hoge gebouwen van rondom de eeuwwisseling, gebouwd in jugendstil of in Oudrussische stijl, zijn nu voornamelijk de overheidsorganen gevestigd. Het Oude Warenhuis (Staruj Gostinuj Dvor), opgetrokken tussen 1790 en 1805 volgens het ontwerp van de grote classicistische bouwmeester Giacomo Quarenghi, wordt gevormd door een reeks opvallende gebouwen, die een heel blok innemen. Arcaden met paren Corinthische halve zuilen sieren de monumentale gevels van het vroegere groothandelshuis. De vroegere beurs van Moskou staat eveneens aan de Koejbusjevstraat.

Tussen de Rasinstraat en de Moskva lag vroeger de havenwijk Sarjadje, een conglomeraat van pakhuizen, bedrijven, winkeltjes en woonhuizen. Voor de oktoberrevolutie was dit een van de vuilste en dichtstbevolkte stadsdeel van Moskou.

Sinds 1969 bedekt het reusachtige Hotel Rossija bijna de gehele wijk. Het hotel, dat tot de grootste van de wereld behoort, heeft 3172 kamers, waar 6000 gasten comfortabel kunnen overnachten. Het hotelcomplex heeft 20 verdiepingen en een 95 m hoge toren, een concertzaal met 2500 plaatsen, diverse restaurants en cafés, en twee bioscopen voor 1550 toeschouwers. In het Rossija vinden congressen, ontvangsten, bals en nieuwjaarsrecepties plaats.

Bepaald nietig komt de kerk van de Onbevlekte Ontvangenis van de Heilige Anna (Tserkov Satsjatija Annu) over, die aan de voet van de hotelkolos vlak bij de Moskva ligt. De kerk behoort tot de oudste van de stad (15e eeuw). Direct naast de kerk buigt de Kitajskij Projesd van de Moskva af en leidt langs een gerestaureerd gedeelte van de stadsmuur van Kitajgorod.

Langs de Rasinstraat die naar Stepan (Stenka) Rasin (1630-1671), de beroemde kozakkenaanvoerder van een boerenopstand, genoemd werd, staat tegenover Hotel Rossija, een rij oude gebouwen. In de eerste plaats de kleine Sint-Barbarakerk wat een fraai voorbeeld van Russisch classicisme (1794) is en in de tweede plaats het oude Engelse slot een klein, maar massief gebouw, dat Ivan IV in 1156 aan het Moskouse kantoor van Engelse kooplieden schonk. Tegenwoordig vindt u hier het archeologische instituut van de Academie van Wetenschappen met vondsten uit Moskouse opgravingen. In de witte Sint-Maximkerk (Tserkov Maksima) van 1699 worden wisselende tentoonstellingen van de Russische vereniging tot natuurbehoud gehouden.

Aan de overkant van de straat naar Hotel Rossija ziet u het klooster van Maria's Verschijning (Snamenskij Monastur) en het oude regentenslot (Staruj Gossoedarjev Dvor), waar de bojaren Romanov resideerden. Toen de bojaar Michail Fjodorovitsj de tsarendynastie van de Romanovs had gesticht bouwde hij in 1634 op zijn grondgebied het klooster van Maria's Verschijning. De kathedraal met haar vijf koepels ontstond tussen 1679-1684 tijdens de regeringsperiode van tsaar Fjodor III der Romanovs. In de kathedraal worden nu concerten gegeven. Tot het kloostercomplex behoren ook nog een klokketoren uit de 18e eeuwen het zogenaamde huis der Romanov bojaren (Dom Moesej Bojarina), een klein museum met de werkkamer van een bojaar, de eetzaal en de vrouwenvertrekken. De rij oude gebouwen houdt op bij de kleine Sint-Georgioskerk (Tserkov Georgija) uit 1697.

In de Ipatjevskij Pereoelok, een naar het noorden lopende steeg, vindt u het huis van de schilder Simon Oesjakov (Palatu Simona Oesjakova), die in de 17e eeuw een grote invloed op de ontwikkeling van het icoon schilderen uitoefende. Let op de artistieke vensteromlijstingen en de kordonlijst van de gevel van het kleine gebouw van één verdieping.

In de aansluitende Nikitnikovsteeg ligt een van de mooiste kerken van Moskou verstopt: de Kerk van de Allerheiligste Drieëenheid in Nikitniki (Tserkov Troitsu Nikitnikach). De koopman Grigorij Leontjevitsj Nikitnikov liet de kerk tussen 1635 en 1653 bouwen op een hoge kelderverdieping die als opslagplaats diende naast zijn handelshuis. Wijnrode muren, bonte friezen van keramiek en groene koepels sieren de buitenkant van de kerk. Latere toevoegingen - een klokketoren en drie kapellen - passen harmonisch in het geheel. De expressieve muur- en koepelfresco's in hun oorspronkelijke kleuren vertonen scènes uit het leven van Jezus; de afgebeelde figuren dragen de Russische kleding van die tijd. De beste schilders van de wapenkamer gaven de iconostase zijn aanzien. De twee belangrijkste iconen zijn De Allerheiligste Drieëenheid van het Oude Testament en De Annunciatie van de hand van Jakov Kasanez, Gavriil Kondratjev en Simon Oesjakov, de scheppers van het licht/ donker schilderen (chiaroscuro) in de Russische schilderkunst. De zuidelijke kapel diende waarschijnlijk als begraafplaats voor de koopmansfamilie. In de noordelijke kapel worden tegenwoordig fresco fragmenten uit diverse kloosters uit de 15e eeuw getoond.

Alle bezienswaardigheden in deze wijk:

• Basiliuskathedraal
• Drievuldigheidskerk van Nikitniki
• Engelse hof
• Epifanieklooster
• Goem warenhuis
• Ivanovskaja heuvel
• Kazankathedraal
• Leninmausoleum
• Loebjankaplein
• Majakovskimuseum
• Maria-geboorte klooster
• Mensjikovtoren
• Museum van de geschiedenis van Moskou
• Nikolskaja Oelitsa
• Oelitsa Oelinka
• Oelitsa varvanka
• Opstandingspoort
• Polytechnisch Museum
• Rode plein
• Romanovhuis
• Sandoenovskijbaden
• Tsjistoproednyj Boelvar