Arbatskaja

Deze wijk ligt in het westen van Moskou en wordt aan de oostelijke kant begrenst door de rivier de Moskva en het Kremlin en aan de noordelijke kant door de wijk Tverskaja. Vaak wordt de wijk Arbatskaja simpelweg aangeduid als Arbat. In de wijk zelf liggen enkele metrostations zoals Arbatskaja, Biblioteka, Imeni Lenina, Kropotkinskaja en Smolenskaja. Uiteraard gaan er ook bussen van en naar de wijk. Vroeger woonden er in deze wijk veel officieren, zakenlieden en mensen van adel die na 1812 (grote brand) hier hun huizen lieten bouwen.

Chroetsjtsjov heeft een deel van deze mooie oude wijk opgeofferd aan het zogenaamde 70 m brede Kalinin Prospekt, dat tegenwoordig Novyj Arbat heet. Er staan zeer lelijke grauwe flats en in de Russische volksmond steevast aangeduid als 'het ijzeren gebit'. Het middelpunt van dit stadsdeel is de straat: Arbat wat de enige voetgangerszone van Moskou is. Het is een goed voorbeeld van de veranderingen in de stad van de afgelopen jaren. Het ene café grenst aan het andere. In de zomer kunt u hier heerlijk buiten zitten en van straatschilders en muzikanten genieten. Verder wordt de straat omzoomd door oude gebouwen, die fraai zijn gerestaureerd.

Uitzicht vanuit de ene zijde van het "ijzeren gebit" over de Noviy Arbat naar een andere tand in het gebit.

In de 19 de eeuw ontwikkelde de wijk zich tot een levendige buurt van schilders, letterkundigen en toneelspelers. In Arbat stond het eerste Bolsjoitheater en wanneer men door de straatjes en steegjes terzijde van de Kalininprospekt dwaalt, bijvoorbeeld door de mooi gerestaureerde Oelitsa Arbat of door de Vachtangova, dan ondervindt men de charme van het oude Moskou. Het huis met de zuilenhal (Oelitsa Arbat 26) is het Vachtangovtheater, dat de ook in het Westen bekende regisseur Jevgenij Vachtangov (1883-1922) in 1921 stichtte. In de Oelitsa Vachtangova nr. 11 bracht de componist Alexander Skrjabin (1872¬1919) zijn laatste levensjaren door; in het huis werd in 1922 een Skrjabinmuseum gehuisvest. Een stukje verder naar het westen toe in de Spassopeskovskij Pereoelok komt u bij de Verlosserskerk in Peski (Tserkov Spassa na Peskach) uit de 17e eeuw. Ook hier ligt restaurant Praag, waar ze heerlijke diners serveren met soms ook nog echt traditionele Tsjechische gerechten. Tegenover dit restaurant ligt de bioscoop Choedozjestvennaja, welke in 1909 werd gebouwd door de beroemde architect Sjechtel. Hier begint de voetgangerszone. Iets verder op nummer 53 heeft de bekende schrijver Poesjkin een tijdje gewoond en daarom vindt u er ook een Poesjkinmonument. Naast het huis van Poesjkin ligt het huis van de schrijver Andrej Belyj (1880) die in het westen bekend is door zijn romans Petersburg en de zilveren duif. De voetgangerszone houdt op bij het Smolenskajaplein waar zich het ministerie van Buitenlandse Zaken en Buitenlandse Handel bevindt. Ook liggen hier beide torengebouwen van hotel Belgrad.

Ten westen van het Arbatplein krijgt de Kalininprospekt futuristische dimensies, die de architect Michail Possochin met zijn team ontwikkelde; voor zijn stedebouwkundige prestatie kreeg Possochin, de belangrijkste sovjetarchitect van toendertijd, in 1966 de 'Grand Prix' van het Parijse centrum voor architectuuronderzoek. Aan de noordkant, achter het ogenschijnlijk nietige kerkje Simeon Stolpnik (Simeon de zuilen heilige) uit de 17e eeuw, steken torenflats met 23 etages en winkels gelijkvloers omhoog. Daartussen komt het lagere Huis van het boek, de grootste boekhandel van de USSR, te voorschijn. Op een oppervlakte van 3600 m2 worden ongeveer 45 000 titels aangeboden, waaronder ook diverse Nederlandse. Verder vindt men hier ansichtkaarten, dia's, grafieken en posters. Een antiquarische afdeling verkoopt zelfs kostbare oude werken. Dagelijks komen er meer dan 30 000 gasten in het Huis van het boek. Bestsellers zijn snel uitverkocht, ondanks de reusachtige oplagen. Ieder jaar in april geven de uitgeverijen catalogi met de boektitels van het volgend jaar uit. Naar aanleiding van deze catalogi bestellen de klanten en naar het aantal bestellingen - in het Huis van het boek zijn dat er jaarlijks ongeveer 700 000 - berekenen de uitgeverijen de grootte van de oplage van iedere titel.

Wat meer naar het westen herkent ligt aan de monumentale reliëfband het 'Okrjabr', een film- en concertzaal voor 3000 bezoekers. De reliëfs behandelen het thema van de 'oktoberrevolutie'. Aan de overkant staat een groep smalle flats van 25 verdiepingen, waar meerdere ministeries van industrie hun zetel hadden. De flats worden door een rij winkels met elkaar verbonden; hier kunt u alles kopen wat uw hart begeert: dure bontjassen, fijn lakwerk, porselein uit Leningrad, zilver, fototoestellen uit Jena etc etc. Aan de overkant van de Oelitsa Tschaikovskovo steken de gebogen glazen vleugels van het 105 m hoge comecon gebouw de hemel in. De naam COMECON staat voor Council for Mutual Economic Assistance (Raad voor wederzijdse economische steun) en stamt uit 1949. Dit voorbeeld van moderne architectuur is het werk van Iichail Possochin (1969).

Alle bezienswaardigheden in deze Wijk:

• Bjelyj-huis
• Choedozjestvennaja bioscoop
• Comecon gebouw
• Kathedraal van de verlossende Christus
• Lermontovhuis
• Melnikovhuis
• Museum Privé-verzamelingen
• Oelitsa Pretsjistenka
• Pasjkovhuis
• Arbat Plein
• Poesjkinhuis en monument
• Sjalapinhuis
• Sjtsjoesev museum
• Skrjabin museum
• Spasopeskovskij Pereoelok